{"id":339,"date":"2012-09-21T10:56:24","date_gmt":"2012-09-21T08:56:24","guid":{"rendered":"http:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/?p=339"},"modified":"2012-09-21T10:57:20","modified_gmt":"2012-09-21T08:57:20","slug":"mozliwosc-gombrowicza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/?p=339","title":{"rendered":"Mo\u017cliwo\u015b\u0107 Gombrowicza"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Mistrz taki, wi\u0119c gra\u0142 od pierwszego momentu, od uk\u0142onu na dzie\u0144 dobry po ostatni autograf i pami\u0105tkowe zdj\u0119cie. Gra\u0142 tak, \u017ce krzes\u0142a pokas\u0142ywa\u0107 przesta\u0142y, cho\u0107 powietrze muzealnie zasuszone, widz \u017caden nie skrzypn\u0105\u0142 i nawet kom\u00f3rki, co to je uciszy\u0107 zapomniano, odmawia\u0142y po\u0142\u0105cze\u0144. Wiecz\u00f3r zaczyna\u0142 si\u0119 wspaniale i ani pomy\u015bla\u0142em, co za wyzwanie mnie czeka.<\/p>\n

Mistrz nad mistrze czyta\u0142, wi\u0119c czyta\u0142 mistrzowsko nawet gestu pozbawiony mikrofonem w d\u0142o\u0144 wci\u015bni\u0119tym, by telewizja rzecz nagra\u0142a dla nieobecnych i potomnych. Gra\u0142 wi\u0119c g\u0142osem, spojrzeniem, krokiem stolik omijaj\u0105cym, krzes\u0142a przysuni\u0119ciem, by przysi\u0105\u015b\u0107 na nim dla p\u00f3\u017aniejszego powstania. Sko\u0144czy\u0142, i czyta\u0107 przesta\u0142, cho\u0107 wszystkim si\u0119 zdawa\u0142o, \u017ce gra jeszcze\u2026<\/p>\n

S\u0142usznie si\u0119 zdawa\u0142o, bo gra tak naprawd\u0119 dopiero si\u0119 zaczyna\u0142a. Wi\u0119c zamieszanie, karty, z kt\u00f3rych Gombrowicza fragmenty czyta\u0142, sk\u0142ada, ja krzes\u0142a odstawiam, na miejsce, ale ju\u017c jakby inne, nie-miejsce raczej. Woda wpadaj\u0105c do szklanki bulgocze, pytaniem pierwszym j\u0105 zag\u0142uszam, a wpierw jeszcze anegdot\u0105 z poprzedniej wizyty aktora we Wsoli, by sobie i rozmowie \u015bmia\u0142o\u015bci doda\u0107. Pytanie pierwsze o Gombrowicza nieustaj\u0105c\u0105 atrakcyjno\u015b\u0107, a jak\u017ce, u niego przecie\u017c jeste\u015bmy. \u201eNie wiem w\u0142a\u015bciwie\u201d, s\u0142ysz\u0119 w odpowiedzi i s\u0142usznie wiary nie daj\u0119, bo potem co \u201enie wie\u201d, mistrz Andrzej wyja\u015bnia d\u0142ugo i przejrzy\u015bcie, w rozmowie raczej ni\u017c przemowie, chocia\u017c ze sob\u0105 najpierw bardziej ni\u017c z publik\u0105.<\/p>\n

Mowa toczy si\u0119 wolno, rozp\u0119du szukaj\u0105c po sali, jakby mistrz mo\u017cliwo\u015b\u0107 porozumienia sondowa\u0142 spojrzeniem. Pauzami s\u0142owa do my\u015bli nagania, szykiem wi\u0105\u017ce i coraz dobitniej zdanie ze zdania wywodzi, zamy\u015bleniami wyw\u00f3d rytmizuj\u0105c dla lepszego efektu. Uspokojony, na krze\u015ble za niskim si\u0119 obsuwam, \u0142yk wody przeciw osch\u0142o\u015bci muzealnej upijam, s\u0142ucham uwa\u017cnie. A tu nagle mistrz na r\u00f3wne nogi si\u0119 podrywa, ku ostatnim rz\u0119dom wzrok kieruje, do mnie nie-ty\u0142em, ale p\u00f3\u0142-bokiem raczej, krok w lewo, krok do przodu. Wstaje m\u00f3wienia nie przerywaj\u0105c, ale teraz to do nich m\u00f3wi, nie do mnie, cho\u0107 co jaki\u015b czas twarz do porzuconego odwraca i s\u0142owem zawadza.<\/p>\n

Wi\u0119c i ja wstaj\u0119, bo jak\u017ce siedzie\u0107 mam i rozmow\u0119 prowadzi\u0107, skoro On stoi i staniem tym do powstania mnie zmusza, bym usiad\u0142 jednocze\u015bnie prosz\u0105c. Po prawdzie us\u0142ucha\u0107 nie powinienem, lecz sta\u0107 z szacunku i dla symetrii, z grzeczno\u015bci nale\u017cnej tak\u017ce; ale czy grzeczne to b\u0119dzie, w kadr w\u0142azi\u0107, gdy posta\u0107 Jego wa\u017cniejsza, pierwszoplanowa? Wszak spektakl si\u0119 zacz\u0105\u0142 i ja go ju\u017c nie prowadz\u0119, lecz on – Aktor i pan sytuacji, Re\u017cyser.<\/p>\n

Pos\u0142usznie na krzes\u0142o wracam, a w g\u0142owie ju\u017c m\u0119tlik, dobrze, \u017ce pytania zanotowane. On ko\u0144czy, podrywam si\u0119 wi\u0119c, by kolejne zada\u0107, On siada, wi\u0119c siadam i ja, w p\u00f3\u0142 zdania, p\u00f3\u0142g\u0119bkiem. I tak pl\u0105s ten powtarza si\u0119 jeszcze, i jeszcze, a\u017c w ko\u0144cu \u0142ad jaki\u015b si\u0119 ustala sam z siebie i harmonia spektaklu, rozmowa si\u0119 toczy poprzez przysiady i powstania, rozmowa, a mo\u017ce i dialog. Pyta\u0144 wszystkich nie zadam, bo g\u0142upie mi si\u0119 wyda\u0142y, zreszt\u0105 po co przerywa\u0107, skoro tak m\u00f3wi i publiczno\u015b\u0107 we w\u0142adanie obejmuje. Publiczno\u015b\u0107, dla kt\u00f3rej stoj\u0105cy odpowiada, by lepiej go widzia\u0142a.<\/p>\n

A ja, s\u0142uchaj\u0105c uwa\u017cnie, zastanawiam si\u0119 jednak, dlaczego to zrobi\u0142, t\u0119 psychodram\u0119 gimnastyczn\u0105 z Gombrowicza rodem. Z rozmys\u0142em to zrobi\u0142 czy mimo woli? I komu to zrobi\u0142 \u2013 mi? Publice? Czy sobie raczej? Sobie, nam wszystkim, bezwiednie prawie, z wiedzy g\u0142\u0119bokiej i talentu, po latach sztuki uprawiania nieuchronno\u015b\u0107 i nieustanno\u015b\u0107 gry powoduj\u0105cych. Aktorstwo mistrzowskie porz\u0105dek spotkania ustali\u0142o, ustawi\u0142o hierarchie i plany sceniczne, teatr z mi\u0119dzyludzkiego wywodz\u0105c. Sztuka zawsze jest dramatem, zaj\u0119ciem tragicznym \u2013 point\u0119 z mistrza Gombrowicza mistrz Seweryn przytacza jak armat\u0119, s\u0142owa patetyczne, kt\u00f3re przed bana\u0142em obroni\u0107 mo\u017ce tylko artystyczna biografia. Dlatego trudno nie wierzy\u0107 na s\u0142owo i cytowanemu, i cytuj\u0105cemu. <\/p>\n

Tak, tego wieczora Gombra na wsolskiej scence odprawiali\u015bmy bardziej ni\u017c kiedykolwiek i by\u0142 on w\u015br\u00f3d nas nie tylko w s\u0142owach jego i o nim, ale i w tym, co mi\u0119dzy lud\u017ami wydarza\u0107 si\u0119 zwyk\u0142o. Niezwyk\u0142e.<\/p>\n

fot. Piotr Pudzianowski<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mistrz taki, wi\u0119c gra\u0142 od pierwszego momentu, od uk\u0142onu na dzie\u0144 dobry po ostatni autograf i pami\u0105tkowe zdj\u0119cie. Gra\u0142 tak, \u017ce krzes\u0142a pokas\u0142ywa\u0107 przesta\u0142y, cho\u0107 powietrze muzealnie zasuszone, widz \u017caden nie skrzypn\u0105\u0142 i nawet kom\u00f3rki, co to je uciszy\u0107 zapomniano, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[141,142],"class_list":["post-339","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","tag-andrzej-seweryn","tag-gombrowicz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=339"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":344,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/339\/revisions\/344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}