![\"[drzewo](\"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/fot-Tadeusz-Bielawski.jpg\" "\\"[drzewo")
<\/p>\n<\/p>\n
Afer\u0119 medialn\u0105 wywo\u0142a\u0142o ostatnio sfinansowanie przez Ministerstwo Kultury haftowanych baner\u00f3w z sugesti\u0105 wobec zimy, \u017ceby si\u0119 wynios\u0142a. Sfinansowanie przez ministra publikacji zawo\u0142ania \u201eZimo wyp\u2026\u201d to moim zdaniem jeszcze nie skandal. Skandalem by\u0142oby finansowanie przez ministra samej zimy. <\/p>\n
Ta ko\u0144czy si\u0119 na szcz\u0119\u015bcie, niezale\u017cnie od woli artystki-autorki baner\u00f3w, ministra czy vox populi<\/em>. Nasze przydro\u017cne zacisze od\u017cywa. Bo zim\u0105, cho\u0107 trakt przejezdny, to wszyscy spiesz\u0105 do miejsc cieplejszych: zapieck\u00f3w, komink\u00f3w, Egipt\u00f3w. Na stajanie u nas nie maj\u0105 ochoty, gdy jeszcze tyle staji przed nimi. Omijaj\u0105 nas wi\u0119c i zwykli w\u0119drowcy, i co bardziej bogate orszaki. Trzej Kr\u00f3lowie tu nie zagl\u0105daj\u0105, prezentami nie obdarowuj\u0105, a oratoria wy\u015bpiewuje nam na naszych sze\u015bciu hektarach wiatr. Zim\u0105 bardziej ni\u017c kiedykolwiek natura wciska si\u0119 u nas w kultur\u0119, jakby chcia\u0142a j\u0105 zamrozi\u0107 albo siebie ogrza\u0107.<\/p>\n We Wsoli dokuczliwo\u015b\u0107 zimy mierzymy w ba\u017cantach. W tym roku na zimowych kwaterach w naszym parku zjawi\u0142o si\u0119 zaledwie kilka tych wspania\u0142ych ptak\u00f3w. I w\u0142a\u015bciwie ju\u017c w styczniu og\u0142osi\u0142y one odwr\u00f3t zimy, bo wr\u00f3ci\u0142y w mniej cywilizowane okolice, rezygnuj\u0105c z darmowego ziarna. Rozmarz\u0142a przyroda karmi je wystarczaj\u0105co.<\/p>\n By\u0107 mo\u017ce to jednak nie \u0142agodniejsza zima sprawi\u0142a, \u017ce porzuci\u0142y nas ba\u017canty. Jesieni\u0105 uda\u0142o si\u0119 wreszcie uporz\u0105dkowa\u0107 stary sad, kt\u00f3ry ukrywa\u0142 pa\u0142ac przed jad\u0105cymi \u201esi\u00f3demk\u0105\u201d. Zgodny ze sztuk\u0105 ogrodnicz\u0105 \u0142ad zaprowadzony w zdzicza\u0142ym parku zubo\u017cy\u0142 go jednak. W chaszczach pomieszkiwa\u0142y sarny, kt\u00f3re \u017cywi\u0142y si\u0119 zakonserwowanymi pod \u015bniegiem jab\u0142kami, opad\u0142ymi z naszych jab\u0142oni. Zadomowi\u0142y si\u0119 tak bardzo, \u017ce nie uciek\u0142y do lasu nawet wtedy, gdy na \u015bwiat przysz\u0142y m\u0142ode. A\u017c do czasu, gdy do sadu wkroczyli kosiarze w pomara\u0144czowych kamizelkach, z warcz\u0105cymi chrapliwie kosami, kt\u00f3rym chaszcze dawa\u0142y mocny, cho\u0107 bezskuteczny, odp\u00f3r. Przera\u017cone sarny miota\u0142y si\u0119 po parku, klucz\u0105c mi\u0119dzy intruzami a rozkopanymi stawami i monotonnie skrzypi\u0105c\u0105 w nich kopark\u0105. Sarni exodus obserwowali\u015bmy przez okna na pi\u0119trze, a\u017c do momentu, gdy zwierz\u0119ta znikn\u0119\u0142y, zostawiaj\u0105c nas ze wzrokiem utkwionym w opustosza\u0142ej przestrzeni. \u015awiat za szyb\u0105, kt\u00f3rego chcia\u0142oby si\u0119 dotkn\u0105\u0107. Literatura.<\/p>\n We Wsoli natura i kultura skazane s\u0105 na s\u0105siedztwo i przenikanie. Przed laty powsta\u0142a nawet \u015bmia\u0142a koncepcja aran\u017cacji pa\u0142acowych wn\u0119trz, wprowadzaj\u0105ca do muzeum te elementy przyrody, kt\u00f3re Gombrowicz \u2013 cho\u0107by w \u201eKosmosie\u201d \u2013 oswaja\u0142, czyni\u0105c z nich znaki kultury. Koncepcja wyl\u0105dowa\u0142a na p\u00f3\u0142ce, ale natura i tak wciskania si\u0119 do literatury nie zaprzesta\u0142a. R\u00f3wnie\u017c za spraw\u0105 ba\u017cant\u00f3w. Poprzedniej zimy pomieszkiwa\u0142o ich we wsolskim parku znacznie wi\u0119cej. W ci\u0105gu dnia, zmarzni\u0119te, przesiadywa\u0142y w ciasno zbitych stadkach pod krzakami, od czasu do czasu biegaj\u0105c po za\u015bnie\u017conych trawnikach i regularnie odwiedzaj\u0105c miejsca, gdzie wysypywali\u015bmy ziarno. Noce sp\u0119dza\u0142y na wysokich drzewach. Nie wszystkie jednak. Kt\u00f3rego\u015b lutowego dnia przymarzni\u0119tego do \u015bniegu, martwego ju\u017c, ba\u017canta znalaz\u0142 na naszym balkonie Zbigniew Kruszy\u0144ski, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 do Wsoli na spotkanie autorskie.<\/p>\n Zastanawia\u0142em si\u0119 d\u0142ugo, dlaczego ten ba\u017cant nie schroni\u0142 si\u0119 na noc, wzorem innych osobnik\u00f3w, na ga\u0142\u0119zi drzewa? Kto\u015b wreszcie mi to wyja\u015bni\u0142. Okazuje si\u0119, \u017ce nie wszystkie spotykane w lasach czy parkach ba\u017canty rodz\u0105 si\u0119 na wolno\u015bci. Istniej\u0105 od dawna specjalne hodowle tych ptak\u00f3w, gdzie trzyma si\u0119 je a\u017c dorosn\u0105, a nast\u0119pnie wypuszcza. Nie na wolno\u015b\u0107 jednak, lecz pod lufy my\u015bliwych, by u\u0142atwi\u0107 im sadystyczny triumf. Cz\u0119\u015bci z wypuszczanych ptak\u00f3w udaje si\u0119 uciec spod ostrza\u0142u. Jednak wychowywane w nienaturalnych warunkach, w naturze czasem prze\u017cy\u0107 nie potrafi\u0105. By\u0107 mo\u017ce nasz ba\u017cant wpad\u0142 w mro\u017an\u0105 pu\u0142apk\u0119, bo wbrew instynktowi szuka\u0142 schronienia tam, gdzie ludzkie obej\u015bcia i cywilizacja.<\/p>\n Witold Gombrowicz na szcz\u0119\u015bcie polowa\u0144 nie lubi\u0142. A w kilka tygodni po znalezieniu zamarzni\u0119tego ptaka na naszym balkonie Kruszy\u0144ski przys\u0142a\u0142 maila z wiadomo\u015bci\u0105, \u017ce martwy ba\u017cant wszed\u0142 w\u0142a\u015bnie za spraw\u0105 jego nowego tekstu do historii literatury. Skoro hafty uliczne znajd\u0105 swoje miejsce w historii kultury (i mecenatu), to tym bardziej nasz ba\u017cant si\u0119 w niej zmie\u015bci. <\/p>\n Tomasz Tyczy\u0144ski<\/p>\n [drzewo w Muzeum Gombrowicza, fot. Tadeusz Bielawski]<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Afer\u0119 medialn\u0105 wywo\u0142a\u0142o ostatnio sfinansowanie przez Ministerstwo Kultury haftowanych baner\u00f3w z sugesti\u0105 wobec zimy, \u017ceby si\u0119 wynios\u0142a. Sfinansowanie przez ministra publikacji zawo\u0142ania \u201eZimo wyp\u2026\u201d to moim zdaniem jeszcze nie skandal. Skandalem by\u0142oby finansowanie przez ministra samej zimy. Ta ko\u0144czy si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-27","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27\/revisions\/30"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}