![\"["Kochajcie](\"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/kochajcie-sponsorow_fot_Bartlomiej_Kwasek.jpg\" "\\"[\"Kochajcie")
<\/p>\n<\/p>\n
Wbrew tytu\u0142owi to nie b\u0119dzie tekst walentynkowy. Cho\u0107 b\u0119dzie o pozytywnych uczuciach: hojno\u015bci, \u017cyczliwo\u015bci, wdzi\u0119czno\u015bci. Niewymuszonych, nieobowi\u0105zkowych, bezinteresownych. O rozmowach na kulturalne tematy i na temat kultury. O mecenacie Pa\u0144stwa i Pa\u0144stwu mecenasach. Czyli kraina \u0142agodno\u015bci, Walentynowa kartka z r\u00f3\u017cowym serduszkiem? Niezupe\u0142nie.<\/p>\n
W marcu ko\u0144czy si\u0119 czas na spo\u0142eczne konsultacje \u201ePaktu dla kultury\u201d. Pakt zawarli Rz\u0105d RP i spo\u0142ecznicy, kt\u00f3rzy nazwali si\u0119 wymownie \u201eObywatele Kultury\u201d. Dokument zawiera kilka donios\u0142ych my\u015bli, \u201eco nie nowe\u201d: \u017ce kultura jest jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w rozwoju spo\u0142ecznego i ekonomicznego oraz spo\u0142ecznego kapita\u0142u; \u017ce stan kultury przek\u0142ada si\u0119 bezpo\u015brednio na stan pa\u0144stwa, spraw publicznych i publicznej debaty; \u017ce pa\u0144stwo ma obowi\u0105zek budowa\u0107 infrastruktur\u0119 kultury i warunki dla tw\u00f3rczo\u015bci, wydaj\u0105c przy tym pieni\u0105dze w spos\u00f3b racjonalny, gospodarny i przemy\u015blany. Autorzy \u201ePaktu\u201d nie boj\u0105 si\u0119 nawet patosu, gdy pisz\u0105, \u017ce \u201ekultura musi by\u0107 narodowym obowi\u0105zkiem, przedmiotem szczeg\u00f3lnej odpowiedzialno\u015bci tak w\u0142adzy politycznej, jak i obywateli\u201d. A wi\u0119c czym\u015b wi\u0119cej, ni\u017c redystrybucj\u0105 naszych podatk\u00f3w i przeznaczaniem na kultur\u0119 mniej wi\u0119cej jednego procenta wydatk\u00f3w bud\u017cetowych. Raczej zreszt\u0105 mniej ni\u017c wi\u0119cej.<\/p>\n
Pakt przypomina te\u017c oczywisto\u015bci tak oczywiste, \u017ce \u0142atwo zapominane. \u017be pa\u0144stwo daje z \u0142aski, ale to nasza, obywateli, \u0142aska. I \u017ce konstytucja m\u00f3wi twardo: \u201eRzeczpospolita Polska stwarza warunki upowszechniania i r\u00f3wnego dost\u0119pu do d\u00f3br kultury\u201d. W rzeczpospolitej wsolskiej artyku\u0142 6 konstytucji realizujemy z prostot\u0105: wst\u0119p na wszystkie nasze wydarzenia jest bezp\u0142atny. Uda\u0142o nam si\u0119 bowiem stworzy\u0107 lokalny pakt dla kultury, nieformalny, niezapisany, ale realizowany w przyjacielskich kontaktach ze sponsorami. Uprawiamy kulturaln\u0105 \u017cebranin\u0119, a potem jej wynik zamieniamy na dobra artystyczne i intelektualne. Nasi dobroczy\u0144cy, w wi\u0119kszo\u015bci s\u0105siedzi zza miedzy, nie oferuj\u0105 mo\u017ce osza\u0142amiaj\u0105cych kwot, ale daj\u0105 nam co\u015b cenniejszego, do czego pieni\u0105dze s\u0105 tylko \u015brodkiem: wolno\u015b\u0107 sensownego dzia\u0142ania. <\/p>\n
O czym m\u00f3wi\u0119 naj\u0142atwiej wyja\u015bni\u0107 na przyk\u0142adzie. Przyk\u0142adzie z Ameryki, a wi\u0119c oazy wszelkich wolno\u015bci. W grudniu ubieg\u0142ego roku w Waszyngtonie wybuch\u0142 skandal: dyrektor s\u0142ynnej National Portrait Gallery usun\u0105\u0142 z otwartej ju\u017c wystawy kontrowersyjne video Davida Wojnarowicza. Mniejsza o tre\u015b\u0107 ocenzurowanej pracy; posz\u0142o jak zwykle o AIDS, homoseksualizm i rzekom\u0105 obraz\u0119 uczu\u0107 religijnych, a protestuj\u0105cym by\u0142 polityk, kt\u00f3ry oczywi\u015bcie wezwa\u0142 rz\u0105d, by zaprzesta\u0142 finansowania galerii z bud\u017cetu federalnego. Dalej te\u017c by\u0142o klasycznie: republika\u0144scy kongresmeni za\u017c\u0105dali rewizji finansowania publicznych instytucji sztuki, przywalaj\u0105c Obamie, przy okazji oczywi\u015bcie. (Gdyby rz\u0105dzi\u0142 republikanin, dowaliliby mu co bardziej konserwatywni demokraci.) I wtedy \u2013 jak relacjonowa\u0142a rzecz ca\u0142\u0105 \u201eGazeta Wyborcza\u201d \u2013 do gry wszed\u0142 kolejny rozgrywaj\u0105cy: prywatna fundacja Andy\u2019ego Warhola zapowiedzia\u0142a wycofanie swojej pomocy dla stosuj\u0105cej cenzur\u0119 instytucji. Gro\u017aba jak najbardziej realna, bo chocia\u017c bud\u017cet federalny finansuje koszty sta\u0142e NPG, to ju\u017c wystawy czasowe powstaj\u0105 za pieni\u0105dze prywatnych sponsor\u00f3w. Fundacja mog\u0142a wi\u0119c pogrozi\u0107 palcem politykom i uleg\u0142emu wobec nich dyrektorowi.<\/p>\n
Dlaczego opowiadam t\u0119 histori\u0119? Ano dlatego, \u017ce jednym z najwa\u017cniejszych postulat\u00f3w, kt\u00f3re zg\u0142aszaj\u0105 Obywatele Kultury, jest oczekiwanie, by pa\u0144stwo tworzy\u0142o warunki zach\u0119caj\u0105ce do prywatnego mecenatu kultury. Tworzy\u0142o je dla w\u0142asnego dobra, \u017ceby unikn\u0105\u0107 pokus, opisanych w poprzednim akapicie. Afera z cenzur\u0105 zdarzy\u0142a si\u0119 w Ameryce, czyli daleko, gdzie – jak m\u00f3wi brodaty dowcip – niegrow bijut\u2019<\/em>. Ameryk\u0105 si\u0119 nie przejmujmy: obowi\u0105zuje w niej Pierwsza Poprawka do Konstytucji. W Polsce poprawek do konstytucji nie ma, ale s\u0105 na szcz\u0119\u015bcie prywatni mecenasi. Kochajmy wi\u0119c sponsor\u00f3w, bez wzgl\u0119du na to, czy s\u0105 strategiczni czy tylko (a\u017c!) \u017cyczliwi. Bo w razie potrzeby mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 sponsorami artystycznej i intelektualnej wolno\u015bci.<\/p>\n Tomasz Tyczy\u0144ski<\/p>\n [„Kochajcie sponsor\u00f3w” – fot. Bart\u0142omiej Kwasek]<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wbrew tytu\u0142owi to nie b\u0119dzie tekst walentynkowy. Cho\u0107 b\u0119dzie o pozytywnych uczuciach: hojno\u015bci, \u017cyczliwo\u015bci, wdzi\u0119czno\u015bci. Niewymuszonych, nieobowi\u0105zkowych, bezinteresownych. O rozmowach na kulturalne tematy i na temat kultury. O mecenacie Pa\u0144stwa i Pa\u0144stwu mecenasach. Czyli kraina \u0142agodno\u015bci, Walentynowa kartka z r\u00f3\u017cowym […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-20","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20\/revisions\/58"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}