![\"[ilustracja](\"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Milosz-rys-JJaworski.jpg\" "\\"[ilustracja")
<\/p>\n<\/p>\n
Mamy wi\u0119c nowy rok. Rok Niezwyczajny, bo zwyczajnych \u201erok\u00f3w\u201d w Polsce w\u0142a\u015bciwie ju\u017c nie ma. Zgodnie z now\u0105 \u015bwieck\u0105 tradycj\u0105 mniej wi\u0119cej w po\u0142owie ka\u017cdego kolejnego \u015bwiatli politycy bior\u0105 do r\u0119ki kalendarium kultury polskiej i pilnie szukaj\u0105 rocznic znacz\u0105cych, kt\u00f3re po najbli\u017cszym Sylwestrze mo\u017cna uczci\u0107 Rokiem Okoliczno\u015bciowym. Mieli\u015bmy ju\u017c Rok Gombrowicza, Mickiewicza, Wyspia\u0144skiego, Grotowskiego, S\u0142owackiego, Szymanowskiego, Chopina, teraz kolej na Mi\u0142osza. Po prostu: \u201eco rok, to prorok\u201d. Sytuacja nieco dwuznaczna, jak to ludowe powiedzenie, zawieraj\u0105ce i podziw dla witalnej jurno\u015bci, i kpin\u0119 z n\u0119dzy, kt\u00f3ra ub\u00f3stwo i niepowodzenia rekompensuje liczb\u0105 dzieci. Kreacj\u0119 zast\u0119puj\u0105c prokreacj\u0105.<\/p>\n
Mi\u0142osz do takich po\u015bmiertnych ho\u0142d\u00f3w mia\u0142 dystans. Ironiczny. Przed czterdziestu laty w eseju \u201eKim jest Gombrowicz?\u201d tak podsumowywa\u0142 malownicze, a jednak przykre widowisko po \u015bmierci Gombrowicza:<\/em> \u201eRodzime tradycje \u015bwi\u0119ci\u0142y bowiem tutaj zbyt jawny ju\u017c tryumf. Za \u017cycia b\u0142azen, po \u015bmierci kr\u00f3l-duch, jako \u017ce ogromne na kr\u00f3l\u00f3w-duch\u00f3w zapotrzebowanie\u201d. Czterdzie\u015bci lat min\u0119\u0142o jak jeden dzie\u0144, tradycje pozosta\u0142y, zapotrzebowanie na wieszcz\u00f3w-prorok\u00f3w r\u00f3wnie\u017c. \u201eGra w wieszcza narzuca swoje niezmienne, od dawna ustalone, prawa\u201d \u2013 ostrzega\u0142 Mi\u0142osz. \u201eZdawa\u0142oby si\u0119, \u017ce je\u017celi kto\u015b zostawi po sobie wybitne dzie\u0142o, to dosy\u0107, ale gdzie\u017c tam. Wieszcz musi by\u0107 postaci\u0105 \u015bwietlan\u0105, wspania\u0142\u0105, heroiczn\u0105, a je\u017celi mia\u0142 krzyw\u0105 \u0142opatk\u0119, to si\u0119 j\u0105 umiej\u0119tnie ukryje wznosz\u0105c pomnik.\u201d Czy organizatorzy Roku Mi\u0142osza maj\u0105 w pami\u0119ci te ostrze\u017cenia?<\/p>\n Oczywi\u015bcie, fakt, \u017ce to politycy wskazuj\u0105, kt\u00f3rego tw\u00f3rc\u0119 kultury mamy czci\u0107 w kt\u00f3rym roku, nie jest jeszcze powodem, by rocznicow\u0105 ide\u0119 ca\u0142kowicie przekre\u015bla\u0107. W ko\u0144cu pracuj\u0105c w muzeum, kt\u00f3re bez Roku Gombrowiczowskiego pewnie by nie powsta\u0142o, trudno nie dostrzega\u0107 po\u017cytk\u00f3w marketingowych z \u201eRok\u00f3w owych\u201d p\u0142yn\u0105cych. Rok Chopinowski by\u0142 tu przyk\u0142adem wymownym: zaskakuj\u0105cych chopinowskich aran\u017cacji i wariacji podejmowali si\u0119 muzycy najrozmaitszych nurt\u00f3w i gatunk\u00f3w. Koncertuj\u0105cym we Wsoli przekornie zabraniali\u015bmy gra\u0107 Chopina, ale nieskutecznie. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce nie o kas\u0119 za te wariacje sz\u0142o, ale nawet gdyby, to z pa\u0144stwowej szczodro\u015bci w popularyzacji czczonego urz\u0119dowo \u201ewieszcza\u201d wynika wi\u0119cej dobrego ni\u017c z\u0142ego.<\/p>\n Byle nie przesadzi\u0107 z prostowaniem \u0142opatek za pomoc\u0105 pomnik\u00f3w, czemu pa\u0144stwowy mecenat mo\u017ce sprzyja\u0107. Jeszcze fragment z Mi\u0142osza, skoro go w tym roku czci\u0107 i cytowa\u0107 mamy nieustannie: \u201eBoy kiedy\u015b prowadzi\u0142 kampani\u0119 przeciwko br\u0105zownikom<\/em>, o tyle pouczaj\u0105c\u0105, \u017ce zupe\u0142nie bezskuteczn\u0105. Gdyby \u017cy\u0142 d\u0142u\u017cej, przekona\u0142by si\u0119, \u017ce br\u0105zownicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 zyska\u0142a na sile, je\u017celi nie na uroku, kiedy przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do niej rz\u0105dy pa\u0144stw\u201d. W 1970 roku autor \u201eZniewolonego umys\u0142u\u201d mia\u0142 na my\u015bli rz\u0105dy pa\u0144stw niedemokratycznych. Dzi\u015b system nakazowy zast\u0105pi\u0142y kij i marchewka wolnego rynku, a \u017cycie spo\u0142eczne jest – mniej wi\u0119cej – wielog\u0142osowe. Mo\u017ce wi\u0119c w tym roku nie zag\u0142aszczemy Mi\u0142osza \u201ena br\u0105z\u201d? Ja pok\u0142adam nadziej\u0119 w pos\u0142ance Sobeckiej i jej kolegach: \u017ce nie poprzestan\u0105 na jednym prote\u015bcie przeciwko fetowaniu poety, kt\u00f3ry \u201echo\u0107 noblista, nienawidzi\u0142 Polak\u00f3w, szydzi\u0142 z ich patriotyzmu i bohater\u00f3w narodowych\u201d . \u017be jeszcze takie g\u0142osy \u015bwi\u0119tego oburzenia w Roku Mi\u0142osza us\u0142yszymy. A wtedy jaki\u015b znudzony telewidz si\u0119gnie mo\u017ce po ksi\u0105\u017ck\u0119 poety, by samemu sprawdzi\u0107, kog\u00f3\u017c to wieszcz wyszydza\u0142 i dlaczego. Tak\u0105 nadziej\u0119 pozwala przecie\u017c \u017cywi\u0107 casus \u201eGiertych kontra Gombrowicz\u201d<\/em>, popisowo przegrany przez pana mecenasa.<\/p>\n Tomasz Tyczy\u0144ski<\/p>\n Post scriptum: <\/em><\/p>\n Powy\u017cszy felieton nie jest dotowany z programu Mi\u0142osz \u2013 Promesa<\/em> ani \u017cadnego innego, co jednak nie oznacza, i\u017c autor nie lubi dotacji.<\/p>\n [ilustracja do tekstu: Czes\u0142aw Mi\u0142osz, rys. Janusz Janowski (1945), kredka\/papier, ze zbior\u00f3w ML]<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mamy wi\u0119c nowy rok. Rok Niezwyczajny, bo zwyczajnych \u201erok\u00f3w\u201d w Polsce w\u0142a\u015bciwie ju\u017c nie ma. Zgodnie z now\u0105 \u015bwieck\u0105 tradycj\u0105 mniej wi\u0119cej w po\u0142owie ka\u017cdego kolejnego \u015bwiatli politycy bior\u0105 do r\u0119ki kalendarium kultury polskiej i pilnie szukaj\u0105 rocznic znacz\u0105cych, kt\u00f3re […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-13","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13\/revisions\/63"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}