1. Ta niezno\u015bna lekko\u015b\u0107 publicystycznych bon mot\u00f3w: \u017ce dzi\u015b w doros\u0142e \u017cycie wchodzi pokolenie urodzone ju\u017c po 11 wrze\u015bnia 2001, tamtym 11 wrze\u015bnia, kiedy to na te straszne minuty zatrzyma\u0142o si\u0119 serce \u015bwiata, i \u017ce nie wolno tego nigdy zapomnie\u0107. Ble, ble, bla, bla, ale czasem przed oczywisto\u015bciami nie ma ucieczki. Potem naprawd\u0119 nic ju\u017c nie by\u0142o takie samo.<\/p>\n
Byli\u015bmy \u015bwiadkami, bo rzeczy toczy\u0142y si\u0119 same, jakby bez naszego udzia\u0142u, odwrotu od szcz\u0119\u015bliwej epoki przed, kt\u00f3ra mo\u017ce wcale nie by\u0142a taka zn\u00f3w szcz\u0119\u015bliwa, mo\u017ce sami sobie j\u0105 tak\u0105 wymy\u015blili\u015bmy, a by\u0142a mo\u017ce tylko odrobin\u0119 szcz\u0119\u015bliwsza ni\u017c inne. Albo po prostu my byli\u015bmy m\u0142odsi.<\/p>\n
Co to za szcz\u0119\u015bcie, kt\u00f3re daje si\u0119 stopniowa\u0107?<\/p>\n
<\/p>\n
2. Te prawie dwadzie\u015bcia lat po wrze\u015bniowych zamachach to osuwanie si\u0119 \u015bwiata w strach, nieufno\u015b\u0107, w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 i wrzask, dzi\u015b na dodatek t\u0142umiony mask\u0105. Ju\u017c nawet nie dostrzegamy, jak niewiele wystarcza, by nastraszy\u0107 nas tak, \u017ce godzimy si\u0119 oddawa\u0107 wolno\u015b\u0107 za bezpiecze\u0144stwo, o kt\u00f3rym nie wiemy nic.<\/p>\n
Tak naprawd\u0119, nie wiemy nawet, czy istnieje, czy nie jest te\u017c tylko naszym wyobra\u017ceniem.<\/p>\n
<\/p>\n
3. Kolejne etapy odwrotu od post\u0119pu, w kt\u00f3ry zreszt\u0105 chyba nikt ju\u017c nie wierzy. W tym roku – inaczej ni\u017c przez te wszystkie lata po – krewni i przyjaciele zmar\u0142ych w Trade Center nie mogli w rocznic\u0119 odczyta\u0107 ich nazwisk na \u017cywo, jak w poprzednich latach, wiadomo, pandemia \u015bmierci. Cz\u0119\u015b\u0107 si\u0119 zbuntowa\u0142a i przeczyta\u0142a je w innym miejscu Nowego Jorku. Jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 buntuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przeciw wirusowym ograniczeniom w og\u00f3le i nie s\u0105 to wy\u0142\u0105cznie zwolennicy medycyny nadnaturalnej oraz p\u0142askoziemcy.<\/p>\n
Taki czas, nikt ju\u017c nie wierzy nikomu. Albo gorzej: wszyscy wierz\u0105 wszystkim, wi\u0119c nikt nie jest autorytetem. Ochlokracja, nie myli\u0107 z demokracj\u0105.<\/p>\n
<\/p>\n
4. Zburzonych przez samoloty wie\u017c, kt\u00f3re dla wielu stanowi\u0142y je\u015bli nie serce, to na pewno centrum \u015bwiata, postanowiono nie odbudowywa\u0107. Nic nowego, bo kiedy\u015b rozwa\u017cano pomys\u0142, by nie odbudowywa\u0107 zniszczonej w powstaniu Warszawy.<\/p>\n
Ale teraz w tej decyzji czytam jaki\u015b l\u0119k: lepiej nie dra\u017cni\u0107 nieba i jego fanatyk\u00f3w? Bo ile\u017c razy mo\u017cna odbudowywa\u0107 zburzone? I po co? \u017beby nast\u0119pni wandale mieli co burzy\u0107?<\/p>\n
<\/p>\n
5. Obrazy ataku na wie\u017ce, nie do uwierzenia, utkwi\u0142y w pami\u0119ci pewnie na zawsze. Patrzyli\u015bmy na te telewizyjne obrazki, nie rozumiej\u0105c, co si\u0119 dzieje: samoloty lec\u0105ce wolno i nisko wy\u0142ania\u0142y si\u0119 zza drapaczy chmur, kt\u00f3re chwile p\u00f3\u017aniej sypa\u0142y si\u0119 jak makiety z karton gipsu, wysy\u0142aj\u0105c w niebo chmury dymu i kurzu.<\/p>\n
Niebo, po\u0142askotane nazbyt poufale, postanowi\u0142o przypomnie\u0107 o swej grozie.<\/p>\n
<\/p>\n
6. Telewizyjni realizatorzy gimnastykowali nasze odr\u0119twia\u0142e zmys\u0142y zwalniaj\u0105c filmy, odwracaj\u0105c kadry, przybli\u017caj\u0105c uj\u0119cia, znowu, i znowu, i raz jeszcze. Napr\u0119dce zmontowany film katastroficzny, ogl\u0105dane na kinie domowym jakie\u015b niskobud\u017cetowe political fiction, z wyduman\u0105 fabu\u0142\u0105, z krzykiem zamiast dialog\u00f3w, te zawsze trudniej napisa\u0107. Nie od razu dociera\u0142o do patrz\u0105cych, \u017ce to, co na ekranie, to nie efekty specjalne.<\/p>\n
\u017be ludzie wyskakuj\u0105 z okien naprawd\u0119, a nie w kaskaderskim popisie.<\/p>\n
<\/p>\n
7. Potem rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wojna, kultur, cywilizacji, \u015bwiat\u00f3w, otwarta i hybrydowa, stare s\u0142owo w nowym znaczeniu, zacieraj\u0105cym sens. Bez sensu trudno \u017cy\u0107, wi\u0119c zacz\u0119to go szuka\u0107 w fake newsach i teoriach spiskowych. A mo\u017ce zburzenie wie\u017c odkry\u0142o tylko, niczym kiedy\u015b w Babilonie, to pomieszanie trawi\u0105ce nas stale, ukryt\u0105 wojn\u0119, tocz\u0105ca si\u0119 od zawsze i do dzi\u015b, o kt\u00f3rej ch\u0119tnie zapominamy.<\/p>\n
Wojn\u0119 wszystkich ze wszystkimi, w kt\u00f3rej i natura jest graczem niepo\u015blednim.<\/p>\n
<\/p>\n
8. Rok p\u00f3\u017aniej pr\u00f3bowa\u0142o zatrzyma\u0107 si\u0119 moje serce. I ja, i \u015bwiat prze\u017cyli\u015bmy, cho\u0107 naprawd\u0119 nie tacy sami. Mo\u017ce dlatego nasze drogi zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozchodzi\u0107. Porusza\u0107 si\u0119 w og\u00f3le by\u0142o trudniej, po ziemi i w powietrzu. Zacz\u0119li\u015bmy pilnowa\u0107 si\u0119 mocniej, siebie i innych, maj\u0105c w pami\u0119ci tych wyskakuj\u0105cych z okien rozpadaj\u0105cych si\u0119 wie\u017c.<\/p>\n
Wygl\u0105dali jak manekiny, ale byli \u017cywi. Woleli umrze\u0107 od powietrza i ziemi, a nie w ogniu.<\/p>\n
<\/p>\n
9. Zdj\u0119cia i filmy rejestruj\u0105ce ich desperacj\u0119 w kolejne rocznice pokazuje si\u0119 po dwudziestej trzeciej, niczym reklamy alkoholu i innych u\u017cywek, opatrzonych ostrzegawczymi komunikatami. Palenie albo zdrowie – wyb\u00f3r nale\u017cy do ciebie.<\/p>\n
Tak naprawd\u0119 to nigdy nie mieli\u015bmy wyboru, tylko czasem udawa\u0142o nam si\u0119 o tym zapomnie\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1. Ta niezno\u015bna lekko\u015b\u0107 publicystycznych bon mot\u00f3w: \u017ce dzi\u015b w doros\u0142e \u017cycie wchodzi pokolenie urodzone ju\u017c po 11 wrze\u015bnia 2001, tamtym 11 wrze\u015bnia, kiedy to na te straszne minuty zatrzyma\u0142o si\u0119 serce \u015bwiata, i \u017ce nie wolno tego nigdy zapomnie\u0107. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[649,646,647,300,648,139,436,645,643,644],"class_list":["post-1101","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","tag-11-wrzesnia","tag-atak","tag-cywilizacja","tag-katastrofa","tag-odbudowa","tag-rocznica","tag-smierc","tag-szczescie","tag-wordtradecenter","tag-wtc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1101"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1104,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1101\/revisions\/1104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyczynski.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}